ภาษาลิธัวเนียเป็นภาษาประจำชาติของประเทศลิธัวเนียและเป็นภาษาราชการของสหภาพยุโรป ภาษาลิทัวเนียเป็นภาษาเก่าแก่ มาจากภาษาสันสกฤต,ละตินและกรีกโบราณ
ในช่วงระหว่างปี 1864 และ 1904 มีการห้ามไม่ให้ตีพิมพ์และการสอนภาษาลิธัวเนีย โดยให้ใช้ภาษารัสเซีย, โปแลนด์, และเบลารุสแทน ในช่วงปี 1918 ถึงปี 1940 ที่ลิธัวเนียมีอิสรภาพ ได้มีการตีพิมพ์หนังสือออกมากราว 7,000 เล่ม หลังจากเข้าสู่ช่วงของสหภาพโซเวียต (ปี 1940-1991) วรรณกรรมในลิธัวเนียมีแนวโน้มที่จะเป็นไปตามแบบสัจนิยมแนวสังคมนิยม ในขณะที่คนลิธัวเนียที่อาศัยอยู่ในต่างประเทศมักจะเขียนเกี่ยวกับวัฒนธรรมและประเพณีของลิธัวเนีย หลังจากปี 1991 เมื่อประเทศได้รับอิสรภาพอีกครั้งก็มีการจัดตั้งสำนักพิมพ์จำนวนมาก มีการเผยแพร่หนังสือพิมพ์,นิตยสารและงานด้านวิทยาศาสตร์มากมาย
ตัวอักษร
ภาษาลิธัวเนียประกอบด้วยตัวอักษร 32 ตัวและตัวอักษรละติน เมื่อเทียบกับภาษาอังกฤษแล้ว มีตัวอักษร 9 ตัวที่เพิ่มเข้ามา (Ą, Č, Ę, Ė, Į, Š, Ų, Ū, Ž) และไม่มี 3 ตัวอักษร (W, Q, X) ดังนี้
| ตัวพิมพ์ใหญ่ | ตัวพิมพ์เล็ก | คำอ่าน | คำอ่าน |
|---|---|---|---|
| A | a | a | [a/aː] |
| Ą | ą | a nosinė | [aː] |
| B | b | bė | [b] |
| C | c | cė | [ts͡] |
| Č | č | čė | [ʧ ͡] |
| D | d | dė | [d] |
| E | e | e | [ɛ/ɛː] |
| Ę | ę | e nosinė | [ɛː] |
| Ė | ė | ė | [eː] |
| F | f | ef | [f] |
| G | g | gė | [g] |
| H | h | ha | [ɦ] |
| I | i | i | [i] |
| Į | į | i nosinė | [iː] |
| Y | y | i ilgoji | [iː] |
| J | j | jot | [j] |
| K | k | ka | [k] |
| L | l | el | [l] |
| M | m | em | [m] |
| N | n | en | [n] |
| O | o | o | [oː] |
| P | p | pė | [p] |
| R | r | er | [r] |
| S | s | es | [s] |
| Š | š | eš | [ʃ] |
| T | t | tė | [t] |
| U | u | u | [u] |
| Ų | ų | u nosinė | [uː] |
| Ū | ū | u ilgoji | [uː] |
| V | v | vė | [v] |
| Z | z | zė | [z] |
| Ž | ž | žė | [ʒ] |
- การอ่านออกเสียงคำส่วนใหญ่จะอ่านตามภาษาเขียนซึ่งค่อนข้างจะแตกต่างกับภาษาอังกฤษ ในภาษาลิธัวเนียตัวอักษรส่วนใหญ่มีวิธีออกเสียงได้เพียงวิธีเดียวเท่านั้น เช่น
- ตัวอักษร "A" ในคำว่า "car" จะออกเสียงว่า [aː]
- ตัวอักษร "I" ในคำว่า "sit" จะออกเสียงว่า [i]
- ตัวอักษร "E" ในคำว่า "key" จะออกเสียงว่า [ ɛː]
- ตัวอักษร "O" ในคำว่า "four" จะออกเสียงว่า [oː]
- ตัวอักษร " U" ในคำว่า "music" จะออกเสียงว่า [u]
- เสียงสระที่เพิ่มมา (Ą, Ę, Ė, Į, Ų, Ū) จะออกเป็นเสียงยาว เช่น "Ū" และ "Ų" เขียนคล้ายกับ "U" แต่จะออกเสียงยาวกว่า มีข้อยกเว้นเพียงอย่างเดียวคือ "Ė"
- พยัญชนะที่เพิ่มมาออกเสียง ดังนี้
- ตัวอักษร "Č" ออกเสียง "Ch" เช่น คำว่า "Charm"
- ตัวอักษร "Š" ออกเสียง "Sh" เช่น คำว่า "English" หรือ “sheet” และ
- ตัวอักษร "Ž" ออกเสียง "S" เช่น คำว่า "South" หรือ "treasure"
- การออกเสียงตัวอักษรของลิธัวเนียหลายตัวจะแตกต่างจากภาษาอังกฤษ เช่น
- ตัวอักษร "J" [j] ในภาษาลิธัวเนีย จะออกเลียง เป็น "Y" ในภาษาอังกฤษ เช่น คำว่า “you”
- ตัวอักษร "Y" ในภาษาลิธัวเนีย จะออกเลียง เป็น "ee" [iː] ในภาษาอังกฤษ เช่น คำว่า "deep"
- พยัญชนะคู่ของภาษาลิธัวเนีย เช่น
- au ออกเสียงเหมือน “ou" ในคำว่า "house"
- ei ออกเสียงเหมือน "ay" ในคำว่า "play"
- ie ออกเสียงเหมือน “"ia" ในคำว่า "fria"
- uo ออกเสียงเหมือน "wa" ในคำว่า "water"
- dž ออกเสียงเหมือน "j" ในคำว่า “jump”
รู้หรือไม่?
- พจนานุกรมภาษาลิทัวเนียใช้เวลารวบรวมถึง 100 ปีถึงจะเสร็จสมบูรณ์? พจนานุกรมภาษาลิธัวเนียฉบับแรกถูกตีพิมพ์ระหว่างศตวรรษที่ 17 พจนานุกรมปี 2002 เป็นพจนานุกรมที่ตีพิมพ์ล่าสุด (รวมฉบับอินเทอร์เน็ต) ประกอบด้วยเล่มรวม 20 เล่มมีมากกว่า 20,000 หน้าและมีประมาณ 500,000 รายการ
- หนังสือเล่มแรกของลิธัวเนียออกมาในช่วงกลางศตวรรษที่ 16? เป็นคำสอนของ Martynas Mažvydas 'Catechism ซึ่งปรากฏในปี ค.ศ. 1547
ภาษาลิธัวเนียเบื้องต้น
คำทักทาย
| ภาษาลิธัวเนีย | ภาษาอังกฤษ | ภาษาไทย |
|---|---|---|
| Labas | Hello | สวัสดี |
| Labas rytas! | Good morning | อรุณสวัสดิ์ |
| Laba diena! | Good afternoon | สวัสดีตอนบ่าย |
| Labas vakaras! | Good evening | สวัสดีตอนเย็น |
| Labanakt! | Good night | ราตรีสวัสดิ์ |
| sveiki | Hello | สวัสดี |
| Kaip sekasi? | How are you? | สบายดีไหม |
| Malonu susipažinti | Nice to meet you | ยินดีที่ได้พบ |
| Sveiki atvykę | Welcome | ยินดีต้อนรับ |
คำกล่าวลา
| ภาษาลิธัวเนีย | ภาษาอังกฤษ | ภาษาไทย |
|---|---|---|
| Viso gero, sudie | Goodbye | ลาก่อน |
| Iki pasimatymo! | Bye bye | ลาก่อน |
| Sėkmės, Geros kloties | Good luck | ขอให้โชคดี |
คำศัพท์ที่สำคัญ
| ภาษาลิธัวเนีย | ภาษาอังกฤษ | ภาษาไทย |
|---|---|---|
| taip | yes | ใช่ |
| ne | no | ไม่ |
| gal | maybe | อาจจะ |
| gerai | OK | โอเค |
| Ačiū | Thank you | ขอบคุณ |
| Prašom! | You're welcome! | ด้วยความยินดี |
| Atsiprašau , Atleiskite | Sorry/excuse me | ขอโทษ |
| Prašau | Please | กรุณา |
ประโยคที่ควรรู้
| ภาษาลิธัวเนีย | ภาษาอังกฤษ | ภาษาไทย |
|---|---|---|
| Aš suprantu | I understand | ฉันเข้าใจ |
| Aš nesuprantu | I don't understand | ฉันไม่เข้าใจ |
| Aš nesuprantu (lietuviškai) | I do not understand (Lithuanian) | ฉันไม่เข้าใจภาษาลิธัวเนีย |
| Aš nežinau | I don't know | ฉันไม่รู้ |
| Aš nekalbu lietuviškai. | I don’t speak Lithuanian | ฉันพูดภาษาลิธัวเนียไม่ได้ |
| Ar kalbate ...? | Do you speak … ? | คุณพูด..ได้ไหม? |
| Ar čia kas nors kalba ...? | Does anyone here speak ... ? | มีใครพูด...ได้บ้าง? |
| angliškai | English | ภาษาอังกฤษ |
| Užrašykite tai prašau. | Could you write that down please. | กรุณาช่วยเขียนให้ด้วย |
| Pakartokite prašau. | Could you please repeat that. | กรุณาพูดอีกครั้ง |
| Prašome luktelėti akimirksnį. | Just a moment please. | กรุณารออีกสักครู่ |
| Prašom pakartoti lėtai, Prašom kalbėti lėčiau | Please speak more slowly | กรุณาพูดช้าๆ |
| Kaip lietuviškai pasakyti ...? | How do you say ... in Lithuanian? | ในภาษาลิธัวเนียคุณพูดคำว่า....ว่าอย่างไร |
| Kuo tu vardu? (inf), Koks jūsų vardas? (frm) | What's your name? | คุณชื่ออะไร? |
| Mano vardas ... | My name is ... | ฉันชื่อ... |
| Iš kur jūs esate? , Iš kur tu esi? | Where are you from? | คุณมาจากที่ไหน? |
| Aš iš ... | I'm from ... | ฉันมาจาก... |
| Aš keliauju (ne)vienas. | I'm (not) traveling alone. | ฉัน(ไม่ได้)เดินทางคนเดียว |
| Aš keliauju su ... | I'm traveling with ... | ฉันเดินทางกับ…. |